آنِ خاقانى : مضاف به خاقانى . يعنى آن چه خاقانى منظوم ساخته در ذكر طيور و اسم آن را منطق الطير گذارده ، صدايى و عكسى است از منطق الطير حقيقى ايشان . و تلميحى به منطق الطير شيخ عطار نيز دارد . ( ( 3759 ) ) تو چه دانى بانگ مرغان را همى * چون نديدستى سليمان را دمى ن 378 10 - ك 136 5 سليمان را دمى : ذو القافيتين است . ( ( 3760 ) ) پر آن مرغى كه بانگش مطرب است * از برون مشرق است و مغرب است ن 378 11 - ك 136 5 كه بانگش : اين بهتر است از نسخهء « كه بالش » . از برون : چون عنقاى عقل كل است كه مجرد از احياز و جهات و اوضاع و اوقات ، و بالجمله از مواد و عوارض آنهاست . بلكه سيمرغى است كه شيخ عطار از لسان طيور مىگويد كه : هست ما را پادشاهى بىخلاف در پس كوهى كه هست آن كوه قاف نام آن سيمرغ و سلطان طيور او به ما نزديك و ما ز او دور دور ( ( 3761 ) ) هر يك آهنگش ز كرسى تا ثرى است * وز ثرى تا عرش در كرّ و فرى است ن 378 12 - ك 136 6 هر يك آهنگش : نغمهء وجود ظهورى است كه اِعراب از ما فى الضمير المكنون الغيب المطلق است ، در سلسلهء طوليهء نزوليه از كرسى كه نفس كليه به معنى جميع نفوس كليهء محرك سماوات مدّ اوست تا ثرى كه خاك باشد ، و باز از ثرى در سلسلهء طوليهء عروجيه ممدود است تا عرش كه غايت داخل در مغيّا نباشد ، و منافات با مصراع اول نداشته باشد ، كه كرسى مبدأ بود و بايد عود بر طبق به دو باشد ، و عرش برون است ، كه از صقع ذو العرش است و متكلم و صاحب آهنگ است . ( ( 3762 ) ) مرغ كو بىاين سليمان مىرود * عاشق ظلمت چو خفاشى بود ن 378 13 - ك 136 6 بىاين سليمان : بىانسان كاملِ مكمّل . ( ( 3766 ) ) تخم بطى گر چه مرغ خانگى * زير پر خويش كردت دايگى ن 378 18 - ك 136 10 تخم بطَّى : اينها تمثيل است از براى نفوس ناطقه كه اصلشان از عالم قدس مجردات است ، و به تن درين عالم اجسام تربيت مىيابند . به مرغابيان مىمانند ، كه از بيوض مرغابيان باشند و ليكن در زير پر مرغ خانگى تربيت يافته باشند . ( ( 3773 ) ) تو ز كرّمنا بنى آدم شهى * هم به خشكى هم به دريا پا نهى ن 379 3 - ك 136 13 تو ز كرّمنا : اشارت است به كريمهء : * ( وَلَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْناهُمْ فِي اَلْبَرِّ وَاَلْبَحْرِ وَرَزَقْناهُمْ مِنَ اَلطَّيِّباتِ ) * 17 : 70 ( 1 ) . يعنى هر آينه تكريم فرموديم بنى آدم را به اعتبار اعطاء خلعت خلافت به او ، و

--> ( 1 ) قرآن كريم ، سورهء اسراء ، آيهء 70 . .